Lụa tơ tằm không hình thành chỉ sau một công đoạn dệt, đằng sau một tấm lụa hoàn chỉnh là cả chuỗi sản xuất từ trồng dâu, nuôi tằm, thu hoạch kén, ươm tơ, xe tơ, dệt vải cho đến xử lý, thiết kế và hoàn thiện sản phẩm.

Với lụa dùng để in họa tiết, chất lượng của từng công đoạn trước đó đều có ảnh hưởng đến khả năng lên màu, độ sắc nét và cảm giác của mặt vải. Vì vậy, hiểu quy trình sản xuất lụa tơ tằm cũng là cách hiểu rõ hơn giá trị của một sản phẩm lụa hoàn chỉnh.

Quy trình sản xuất lụa tơ tằm gồm những bước nào?

Tùy mô hình sản xuất, quy trình có thể được tổ chức khác nhau. Về tổng thể, chuỗi sản xuất lụa tơ tằm có thể được hình dung qua các công đoạn chính sau:

1. Trồng dâu và nuôi tằm

Cây dâu là nguồn thức ăn chính của con tằm. Chất lượng lá dâu và điều kiện chăm sóc có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển của tằm và chất lượng kén.

Trong chuỗi sản xuất lụa, đây là bước đầu tiên nhưng có ý nghĩa nền tảng. Muốn tạo ra sợi tơ có chất lượng, quá trình nuôi tằm cần được kiểm soát ngay từ đầu.

2. Thu hoạch kén

Khi tằm hoàn thành quá trình tạo kén, kén được thu hoạch để đưa vào công đoạn ươm tơ.

Đây là nguyên liệu quan trọng để tạo nên sợi tơ tằm. Từ những chiếc kén nhỏ, qua nhiều bước xử lý tiếp theo mới hình thành được sợi tơ có thể sử dụng cho dệt lụa.

3. Ươm tơ

Ươm tơ là công đoạn lấy sợi tơ liên tục từ kén và kết hợp các sợi phù hợp để tạo thành sợi tơ có độ ổn định cần thiết.

Chất lượng của công đoạn này ảnh hưởng đến độ đều, độ bóng và đặc tính của sợi. Đây cũng là một trong những bước đòi hỏi sự kiểm soát kỹ thuật để nguyên liệu đầu vào phù hợp với quá trình dệt.

4. Xe tơ và xử lý sợi

Sau khi ươm, sợi tơ tiếp tục được xe và xử lý để đáp ứng yêu cầu sử dụng trong dệt.

Tùy loại lụa, sợi có thể được xử lý theo những yêu cầu khác nhau về độ mảnh, độ chắc và đặc tính bề mặt. Mục tiêu là tạo ra nguyên liệu ổn định trước khi đưa sang công đoạn dệt.

5. Dệt lụa

Từ sợi tơ, công đoạn dệt tạo nên cấu trúc của tấm vải lụa.

Đây là bước quyết định nhiều đặc tính vật liệu như độ rũ, độ mịn, bề mặt và khả năng tiếp nhận các công đoạn hoàn thiện sau đó.

Đối với lụa dùng để in họa tiết, chất lượng bề mặt vải đặc biệt quan trọng. Một nền vải ổn định sẽ giúp quá trình in kiểm soát hình ảnh và màu sắc tốt hơn.

6. Chuẩn bị vải trước khi in

Sau khi dệt, vải cần được xử lý và chuẩn bị trước khi bước vào công đoạn in.

Mục đích là giúp bề mặt vải ổn định, phù hợp với loại mực hoặc màu sử dụng và hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn trong quá trình in.

Đây cũng là lý do in lụa không nên được xem là một công đoạn tách rời khỏi chất lượng của nền vải. Bạn có thể tìm hiểu chi tiết hơn trong bài In lụa là gì?.

7. Thiết kế họa tiết

Trước khi in, họa tiết được xây dựng và chuẩn bị theo phương pháp in phù hợp.

Với in lưới thủ công, thiết kế được phân tách thành các lớp màu tương ứng với hệ thống khuôn in. Một thiết kế trung bình của Tơ Vàng có thể sử dụng khoảng 15 lớp màu, tương ứng với 15 khuôn và các lần kéo màu riêng biệt.

Với in kỹ thuật số, file thiết kế được xử lý trực tiếp trên hệ thống máy in. Những chi tiết nhỏ, chuyển màu và bố cục phức tạp có thể được kiểm soát bằng dữ liệu kỹ thuật số.

Hai phương pháp này được trình bày chi tiết hơn trong các bài:

• In lưới thủ công trên lụa
• In kỹ thuật số trên lụa

8. In họa tiết trên lụa

Đây là công đoạn biến tấm lụa nền thành sản phẩm có hoa văn và dấu ấn thiết kế.

Với in lưới thủ công, màu được in lần lượt qua từng khuôn. Người thợ phải kiểm soát vị trí khuôn, lực kéo và độ đều của màu trong từng lượt in.

Trong khi đó, in kỹ thuật số sử dụng dữ liệu thiết kế để in trực tiếp lên vải. Tơ Vàng hiện phát triển cả hai phương pháp, trong đó hệ thống in kỹ thuật số có khả năng in hai mặt trên vải lụa.

Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào thiết kế, số lượng, yêu cầu hình ảnh và đặc tính sản phẩm.

9. Xử lý sau in và hoàn thiện

Sau khi in, vải tiếp tục trải qua các bước xử lý để màu được cố định và bề mặt đạt yêu cầu sử dụng.

Tùy phương pháp in, quá trình hoàn thiện có thể bao gồm xử lý nhiệt hoặc hơi, giặt, làm khô, căng chỉnh và kiểm tra lỗi.

Đây là bước cuối nhưng không kém phần quan trọng. Một sản phẩm lụa đẹp không chỉ cần hình ảnh tốt mà còn phải có bề mặt ổn định, màu sắc phù hợp và độ hoàn thiện đồng đều.

Tơ Vàng kết nối các công đoạn như thế nào?

Tơ Vàng tự hào là đối tác với các cơ sở sản xuất liên kết để tạo thành chuỗi cung ứng tương đối khép kín, xây dựng một hệ sinh thái sản xuất lụa theo chuỗi, kết nối từ trồng dâu, nuôi tằm, xe tơ, dệt lụa đến thiết kế, in, cắt may và kiểm soát chất lượng.

Trong đó, Tơ Vàng cũng đồng sở hữu nhà máy in lụa tại Bảo Lộc, duy trì kỹ thuật in lưới thủ công và phát triển công nghệ in kỹ thuật số với nhà máy có diện tích 6.200 m² và công suất lên tới 280.000 mét/năm.

Doanh nghiệp cũng duy trì quan hệ hợp tác dài hạn với Công ty TNHH Xe tơ Dệt lụa Hà Bảo tại Bảo Lộc, đơn vị được giới thiệu có 60 máy hoạt động và tiêu chuẩn phục vụ các thị trường như Nhật Bản, Ý và Ấn Độ.

Lụa tơ tằm Bảo Lộc và hệ sinh thái sản xuất

Bảo Lộc là một trong những khu vực có hoạt động sản xuất lụa lâu đời tại Việt Nam.Đồng thời, Bảo Lộc cũng là khu vực quan trọng trong chuỗi cung ứng lụa của doanh nghiệp, với các đối tác liên quan đến xe tơ, dệt lụa và in lụa.

Việc đặt nhà máy in tại Bảo Lộc giúp kết nối công đoạn in với nguồn nguyên liệu và các cơ sở sản xuất lụa trong khu vực. Tơ Vàng cũng định hướng phát triển chuỗi sản xuất gắn với người trồng dâu, người nuôi tằm và người lao động trong ngành lụa.

Bên cạnh yếu tố sản xuất, Tơ Vàng định vị thương hiệu dựa trên sự kết hợp giữa giá trị truyền thống và kỹ thuật hiện đại, trong đó lụa và các họa tiết văn hóa Việt Nam là một phần quan trọng trong định hướng phát triển sản phẩm.

Quy trình sản xuất lụa tơ tằm có liên quan gì đến công nghệ in?

Chất lượng của nền lụa ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình in. Với cùng một thiết kế, sự khác biệt về bề mặt vải, khả năng tiếp nhận màu và độ ổn định của vật liệu có thể tạo ra khác biệt trong kết quả cuối cùng.

Vì vậy, tìm hiểu quy trình làm lụa tơ tằm sẽ giúp lý giải tại sao một đơn vị in lụa cần quan tâm không chỉ đến máy in mà còn đến nguồn vải và chuỗi sản xuất phía trước.

Đây cũng là nền tảng để Tơ Vàng kết hợp giữa sản xuất lụa, thiết kế và hai phương pháp in trong cùng một hệ sinh thái.

Kết luận

Quy trình sản xuất lụa tơ tằm là một chuỗi liên kết nhiều công đoạn, từ sợi tơ ban đầu đến tấm vải và sản phẩm hoàn chỉnh.

Đối với Tơ Vàng, định hướng phát triển không chỉ nằm ở công đoạn in mà còn ở việc kết nối các mắt xích trong hệ sinh thái sản xuất lụa. Từ nguồn nguyên liệu, dệt lụa, thiết kế đến in thủ công và in kỹ thuật số, mỗi công đoạn đều góp phần tạo nên chất lượng cuối cùng của sản phẩm.

Nếu bạn quan tâm đến năng lực sản xuất và gia công, có thể tìm hiểu thêm về nhà máy in lụa tại Bảo Lộc.