Có những giá trị văn hóa chỉ thực sự được gìn giữ khi chúng tiếp tục hiện diện trong đời sống. Một hoa văn được nhìn thấy trên kiến trúc cổ, một kỹ thuật thủ công được truyền qua nhiều thế hệ hay một chất liệu gắn với lịch sử một vùng đất đều có thể trở thành ký ức nếu chỉ được lưu giữ trong tư liệu. Với Tơ Vàng Việt Nam, câu chuyện về Di sản sống Tơ Vàng bắt đầu từ một cách nhìn khác: di sản cần được tiếp tục sử dụng, sáng tạo và kể lại bằng ngôn ngữ phù hợp với con người hôm nay.

Di sản không chỉ nằm trong những gì đã được lưu giữ

Khi nói về di sản, người ta thường nghĩ đến những công trình cổ, hiện vật, hoa văn hay những nghề truyền thống đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Nhưng phía sau mỗi giá trị ấy còn có một đời sống rộng hơn, được tạo nên bởi bàn tay của người thợ, vật liệu, kỹ thuật và những câu chuyện văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Trong quá trình tìm hiểu các làng nghề Việt Nam, Tơ Vàng tiếp cận di sản không chỉ từ góc độ hình thức. Những chuyến đi tới các vùng nghề giúp thương hiệu hiểu hơn về con người, nguyên liệu, kỹ thuật và điều kiện để một nghề thủ công có thể tiếp tục tồn tại. Từ Vạn Phúc, Phùng Xá đến Bảo Lộc, Quỳ Châu, Nha Xá, mỗi vùng nghề mang đến một lát cắt khác nhau trong bức tranh thủ công Việt Nam.

Cách tiếp cận ấy hình thành một quan niệm quan trọng đối với Tơ Vàng: bảo tồn không nhất thiết đồng nghĩa với việc giữ nguyên mọi thứ như trong quá khứ. Điều quan trọng hơn là hiểu được giá trị cốt lõi để tìm ra cách tiếp nối phù hợp.

Từ lụa Việt đến câu chuyện của những người làm nghề

Lụa là điểm khởi đầu trong hành trình của Tơ Vàng, nhưng đằng sau chất liệu ấy là cả một hệ thống những con người và công đoạn tạo nên giá trị. Từ vùng nguyên liệu, người làm nghề, kỹ thuật xe tơ, dệt lụa cho đến những phương thức xử lý và in trên bề mặt vải, mỗi mắt xích đều góp phần tạo nên diện mạo cuối cùng của một tấm lụa.

Bảo Lộc trở thành một địa điểm quan trọng trong hành trình đó. Tơ Vàng có quá trình hợp tác lâu dài với Công ty TNHH Xe tơ Dệt lụa Hà Bảo tại Bảo Lộc và đồng sở hữu một xưởng in lụa tại đây. Xưởng có diện tích 6.200m², công suất 280.000 mét mỗi năm, kết hợp giữa in lưới thủ công và in kỹ thuật số, trong đó có kỹ thuật in kỹ thuật số hai mặt.

Những đầu tư và mối quan hệ sản xuất ấy cho thấy cách Tơ Vàng nhìn nhận nghề thủ công trong bối cảnh hiện đại. Kỹ thuật truyền thống không bị đặt đối lập với công nghệ. Thay vào đó, mỗi phương thức có thể đảm nhận một vai trò khác nhau trong quá trình tạo nên những sản phẩm mang dấu ấn Việt Nam.

Khi truyền thống được tiếp nối bằng sáng tạo

Một giá trị truyền thống sẽ khó bước vào đời sống mới nếu chỉ được lặp lại nguyên trạng. Chính vì vậy, sáng tạo trở thành một phần quan trọng trong cách Tơ Vàng tiếp cận di sản.

Từ những họa tiết cổ Việt Nam, thương hiệu nghiên cứu các nguồn cảm hứng đến từ nhiều giai đoạn và dòng mỹ thuật khác nhau, trong đó có nghệ thuật thời Đinh, Tiền Lê, nghệ thuật cung đình, tranh Hàng Trống và các dòng gốm truyền thống. Những hình tượng như Liên Hoa Vũ, Phượng Điểu, Lưỡng Long Hí Châu hay Ngọc Nữ Cầm Tâm được đưa vào hệ thống thiết kế với cách thể hiện phù hợp hơn với chất liệu lụa và thẩm mỹ đương đại.

Ở đây, sáng tạo không nhằm thay thế truyền thống. Nó tạo ra một không gian để truyền thống tiếp tục được diễn giải.

Một họa tiết từng thuộc về kiến trúc cổ có thể xuất hiện trên một chiếc khăn lụa. Một hình tượng quen thuộc trong mỹ thuật truyền thống có thể được nhìn lại qua một bố cục mới. Một kỹ thuật thủ công có thể được đặt trong mối quan hệ với công nghệ hiện đại. Những chuyển động ấy khiến di sản không đứng yên ở một thời điểm lịch sử mà tiếp tục có khả năng đối thoại với hiện tại.

  Tơ Vàng Việt Nam và một hành trình tiếp nối  

Từ một thương hiệu lụa, Tơ Vàng Việt Nam đang xây dựng câu chuyện rộng hơn về những giá trị thủ công và văn hóa Việt. Lụa, họa tiết, làng nghề, kỹ thuật sản xuất và thiết kế trở thành những phần kết nối trong cùng một hành trình.

Với Tơ Vàng, “Di sản sống” không nằm ở việc đưa quá khứ trở lại nguyên vẹn. Đó là cách để những giá trị đã được tạo nên qua nhiều thế hệ tiếp tục được nhìn thấy, chạm vào, sử dụng và kể lại bằng một ngôn ngữ mới.

Hành trình ấy cũng là nền tảng cho định hướng “Gìn giữ tinh hoa, lan tỏa giá trị Việt”, nơi mỗi thiết kế không chỉ mang theo câu chuyện của một chất liệu mà còn mở ra một cách tiếp cận mới với di sản Việt Nam.