Với Tơ Vàng, Cố đô Hoa Lư chưa bao giờ là một điểm đến nhất thời. Đó là một nguồn cảm hứng đã được trở đi trở lại qua nhiều bộ sưu tập, mỗi lần là một cách tiếp cận khác, một lát cắt khác của di sản. 

Trong lần trở lại với BST Long Sàng An Miên, cũng là lần quay trở lại Cố đô Hoa Lư - nơi khởi nguồn cho những thiết kế đầu tiên của Tơ Vàng, chúng tôi mong muốn mang đến một Tơ Vàng đã trưởng thành hơn trong cách nhìn, trong cách chọn lọc, và trong cách kể lại câu chuyện di sản bằng ngôn ngữ của riêng mình.

Hoa Lư - Nguồn cảm hứng vô tận cho những thiết kế của Tơ Vàng

Trong hệ thống di sản Việt Nam, Hoa Lư mang một vẻ đẹp rất riêng. Không quá rực rỡ, không phô trương, cố đô gây ấn tượng bởi sự trầm mặc của những lớp đá, núi non và dấu tích kiến trúc còn lại qua thời gian.

Rồng ở đây không chỉ là biểu tượng của quyền lực, mà còn mang một dáng vẻ trầm mặc, nội tại. Những thân rồng uốn lượn không phô trương, những lớp mây, sóng, hoa lá đan xen như một cấu trúc sống, nơi không gian không chỉ được tạo nên bởi hình khối, mà còn bởi chiều sâu của tư duy thẩm mỹ. Đó là thứ mỹ cảm vừa vương giả, vừa mang hơi hướng của sự bảo bọc, như một dạng “mẫu tính” ẩn mình trong đá.

Bộ sưu tập Long Sàng An Miên

Tên gọi Long Sàng An Miên tự thân đã là một gợi mở. “Long Sàng” gợi về chiếc bệ đá gắn với biểu tượng vương quyền tại Hoa Lư, còn “An Miên” lại mở ra một trạng thái tĩnh tại, như giấc ngủ sâu của lịch sử. 

Nhưng làm thế nào để đánh thức “giấc ngủ” ấy trên một chất liệu hoàn toàn khác lại là một câu chuyện khác. Thách thức lớn nhất đến từ chính sự chuyển dịch: từ đá sang lụa. Đá gần như không có màu theo nghĩa thông thường, nó kể chuyện bằng độ sâu của nhát đục, bằng ánh sáng và bóng đổ tích tụ qua thời gian, trong khi lụa lại là chất liệu của sắc độ, của chuyển sắc, của sự mềm và động. Và câu hỏi khi ấy trở nên rất cụ thể: Rồng Hoa Lư sẽ mang màu gì khi bước lên lụa? Chúng tôi không có câu trả lời sẵn.

Đó cũng là lúc một quá trình thử nghiệm bắt đầu. Đội ngũ thiết kế không còn làm việc một mình, mà mở rộng thành cuộc chơi của tất cả, nơi cả marketing, sản xuất, thậm chí những người không thuộc chuyên môn thiết kế cũng cùng tham gia thử màu. Hàng trăm, rồi hàng ngàn bản phác thảo được tạo ra, có những bảng màu trầm xuống gần với màu đá, có những bảng màu rực lên như một cách đánh thức Rồng. 

Có phương án bị loại bỏ rất nhanh, có phương án được giữ lại chỉ vì một cảm giác khó gọi tên. Đó không còn là quá trình chọn màu, mà là hành trình tìm ra cách để “nhìn thấy” Rồng theo một cách khác.

Và rồi, câu trả lời không nằm ở một màu cụ thể, mà nằm ở cách “dịch”: dịch những khối chạm sâu thành lớp màu, dịch ánh sáng - bóng tối thành sắc độ, làm mềm những đường nét sắc nhưng vẫn giữ lại lực chuyển động bên trong. Không còn là việc tái hiện hình dáng, mà là giữ lại thần thái của một Bảo vật Quốc gia khi bước sang một chất liệu mới.

Sắc thái mới của hình tượng Rồng linh thiêng

Khi tác phẩm thành hình, đặt khăn lụa Long Sàng An Miên cạnh hai thiết kế trước: Long Ngọc Vân Tiêu và Lưỡng Long Hí Châu, chúng tôi nhận thấy rõ sự khác biệt. Nếu Rồng thời Lý thanh thoát, tinh giản, Rồng thời Hậu Lê quy chuẩn, cân xứng và đầy tính nghi lễ, thì Rồng của Long Sàng An Miên lại mang một năng lượng khác: tự do hơn, phóng khoáng hơn và gần với con người hơn. 

Đó là con rồng của cư dân nông nghiệp, không hoàn toàn bị ràng buộc trong khuôn mẫu, không đứng yên trong một hình thái cố định. Những chi tiết như chân, móng hay biến thể hình thể mở ra cảm giác chuyển động liên tục, như thể Rồng đang tự hiện hữu và tự biến đổi trong chính không gian của nó.

Với ba sắc độ, Long Sàng An Miên đem tới ba lát cắt khác nhau của hành trình tìm về với di sản: 

• Sắc Xanh Rêu - nơi ký ức lắng lại, trầm mặc và bền bỉ như những lớp thời gian phủ lên dấu tích cung đình.
• Sắc Tím Khói - khoảng chuyển giữa thực và hư, nơi mọi đường nét dần tan vào cảm thức tĩnh lặng và sâu lắng.
• Sắc Hồng Phấn - một lựa chọn đương đại, nơi di sản được nhìn bằng ánh sáng mới, mềm mại hơn, gần gũi hơn, và tự do hơn trong cách hiện diện.

Sắc Xanh Rêu

Sắc Tím Khói

Sắc Hồng Phấn

Nâng tầm di sản nhờ công nghệ in kỹ thuật số hiện đại 

Để giữ trọn những lớp chuyển động phức tạp ấy, Long Sàng An Miên được chúng tôi thực hiện bằng kỹ thuật in kỹ thuật số để giữ lại toàn bộ độ phức tạp của hoa văn, những lớp hình chồng lấn và sự chuyển sắc gần như liên tục, điều rất khó đạt được nếu giản lược.

Long Sàng An Miên vì thế không chỉ là một thiết kế. Đó là kết quả của một hành trình đi qua nhiều câu hỏi không dễ trả lời, và sau tất cả, chỉ giữ lại một điều: làm thế nào để một di sản không chỉ được lưu giữ, mà còn có thể tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay, theo cách đúng với nó nhất.